SEARCH RESULTS
60 resultaten gevonden met een lege zoekopdracht
- Q&A: Bibi van Lieshout
NL - English below Bibi van Lieshout (zij/haar) is actrice en theatermaker. Ze studeerde aan de Koningstheateracademie in ’s-Hertogenbosch en studeerde in 2020 af in de richting spel op het RITCS in Brussel. Ze werkte sindsdien met gezelschappen als KVS, Theater Antigone, het paleis en Théâtre L’Aria (Corsica). Ze speelde doorheen Europa en in Congo. Geïnspireerd door thema’s als queerness, geschiedenis en gender maakte ze de voorstelling ‘Paris was a Woman’ waar zij de Roel Verniers prijs voor won. Momenteel tourt ze met de voorstelling ‘Under your Spell’ over de geschiedenis van vrouwen en hekserij. Is er een verhaal dat je heeft gesteund? Mijn vak is verhalen vertellen. Ik las ergens dat het niet mensen zijn die verhalen maken, maar dat verhalen de mensen maken. En ik denk dat dat waar is. Verhalen geven taal of beeld aan iets wat verscholen in ons leeft. Het verbindt en geeft bestaansrecht aan dat wat je voelt en ervaart. Je bent niet alleen. Het liefst maak ik zelf onzichtbare verhalen zichtbaar. Want als iets aan het licht komt, kan het helen, richting krijgen en kleur. Dat magische - van iets onthullen wat in jezelf schuilt - zit ook in de films, series en boeken die veel voor me betekent hebben. Ik denk bijvoorbeeld dat ik mijn motorrijbewijs gehaald heb omdat ik als kind vaak ‘Kill Bill’ gezien heb. Dat beeld van die boss lady Uma Thurman op haar bike, dat bleef in mijn onderbewustzijn een associatie met totale vrijheid en kracht. Je kan bijna niet zonder voorbeelden je eigen weg vormgeven. U can’t be what u can’t see. Wij worden gevormd door verhalen die ons verteld worden en de scenario’s die je in de realiteit om je heen ziet. Daarom is representatie zo belangrijk en zouden er zo veel mogelijk verschillende (queer) verhalen verteld moeten worden. Naast ‘Kill Bill’, is ‘Carol’ zo’n film die veel voor mij betekend heeft. Er is geen film die ik zo vaak gezien heb als deze, en me telkens weer blijft ontroeren. De film vertelt het verhaal van een liefde tussen twee vrouwen in de jaren ’50, een tijd waarin het illegaal was om queer te zijn (zoals nu helaas nog steeds in veel landen). Ze komen uit totaal verschillende klasses, hebben een groot leeftijdsverschil en leven in een wereld waarin zij geen bestaansrecht hebben samen. ‘Carol’ is een van de eerste films met een liefdesverhaal tussen twee vrouwen die niét in een tragedie eindigt. Dat lijkt absurd, maar is echt zo. Hoe geef je je leven vorm als alle verhalen die je ziet, waar jij jezelf in kan herkennen, eindigen in diepe ellende of de dood… Dus gelukkig was daar het wonderschone ‘Carol’. In de film zit een scène die me altijd diep raakt. Carol moet haarzelf verdedigen, omringd door advocaten. Ze dreigt namelijk de voogdij over haar dochter te verliezen simpelweg door wie ze liefheeft. Haar advocaat betoogt hoe goed de conversietherapie gaat en haar ‘herstel’. Homoseksualiteit wordt als een ziekte gezien. Als iets wat valt te genezen. In de scene wordt er plots iets dieps bij Carol geraakt wanneer de naam van haar geliefde valt. In plaats van nog langer mee te gaan in dat conservatieve, destructieve verhaal waarmee ze haar eigen identiteit ontkent, durft ze zichzelf uit te spreken, ze kan niet anders, wetende welke gevolgen het heeft zegt ze: “I wanted it. And I will not deny it.” Met die zinnen geeft ze taal aan een in de doofpot verzwegen waarheid. Die zinnen, meesterlijk geacteerd, die dappere zinnen van weigeren nog langer je eigen bestaan, je waarheid, je kern te ontkennen - wat er ook op het spel staat - die zijn diep in me verankerd geraakt. Cate Blanchett speelt deze rol van Carol. Ze kan transformeren, speelde rollen afwisselend van Bob Dylan tot Queen Elizabeth. Altijd zit er iets diep waarachtigs in haar spel. Afgelopen lente zagen mijn vriendin en ik haar live in London in ‘The Seagull’ van Tsjechov. Zelden zag ik zo een verpletterend goeie, grappige, rakende live performance. Dat wat in je leeft durven delen met een publiek, echt goeie acteurs zijn magiërs, want ook zij maken iets onzichtbaars voelbaar. Een andere held van mij is Pedro Almodovar. Een docent in het eerste jaar op de toneelschool van Brussel zag een scene die ik gemaakt had. Ik speelde een oudere vrouw, met een grote pruik en een sigaret tussen m’n vingers. Hij zei me dat ik ‘Todo sobre mi Madre’ moest kijken, omdat dat bij mijn ‘universum’ zou passen. En met die ene tip, met die film, gaf hij mij een stukje nieuwe wereld cadeau. Alles resoneerde. Hoe de vrouwen in die film centraal staan. De gelaagdheid van hun verhalen. De liefdesrelatie tussen een prachtige oudere actrice en een jongere actrice - in zijn films spelen actrices vaak actrices - dat genot van verhalenvertellers in beeld brengen. De trans personen die hoofdrollen spelen, hun verhalen die gevierd worden en niet gestereotypeerd. De elegantie, de passie, de humor, levenslust, de Kleuren. Alles! Todo! De laatste film die ik niet onbenoemd wil laten zag ik heel recent. ‘The Watermelon Woman.’ De film is even oud als ik ben. Uit ’96 . Een queer klassieker. Cheryl Dunye, de maakster speelt zelf de hoofdrol en herschrijft via haar film een queer geschiedenis die ze niet heeft kunnen vinden. Die van een lesbische vrouw van kleur uit de jaren 30. Veel verhalen zijn niet bewaard gebleven, het resultaat van ongelijkwaardigheid. Welke verhalen vinden we het waard om te blijven delen? En welke verdwijnen of worden bewust verwijderd uit de geschiedenisboeken. Dunye is het voorbeeld van een maker die het verleden met humor en liefde herschrijft en opnieuw aan het licht brengt. Dat vind ik erg inspirerend in een tijd waar soms doelbewust informatie verdwijnt. Om de machthebbers aan de macht te houden, om hun patriarchale verhaal in stand te kunnen blijven houden. Maar wie zoekt en durft te doorvoelen, weet dat de waarheid zo veel rijker is dan de scenario’s die ons soms verteld worden. Wat is de beste les die het leven je heeft geleerd? Het afgelopen jaar heb ik geleerd telkens te voelen of je handelt vanuit angst of vanuit liefde. Soms lijkt iets zo overduidelijk liefde maar is het toch stiekem angst verpakt met een mooi strikje eromheen. Daar echt radicaal naar durven luisteren, wat er ook op het spel staat, geeft uiteindelijk vrijheid. Én, een andere docent zei me ooit dat hij niet kon doorgronden hoe mijn brein nou eigenlijk werkte, omdat ik niet echt een traditionele route heb bewandeld qua scholing. Maar dat ik koste wat kost mijn nieuwsgierigheid moest bewaren. En dat is geloof ik waar, blijf nieuwsgierig, zo komen er telkens nieuwe verhalen op je pad. En een zin die me daarin enorm inspireert is die Rumi, de Perzische dichter, ooit schreef: Wat je zoekt, zoekt jou. Welke dromen zou je gerealiseerd willen zien? Het lijkt me fantastisch om nog meer onderdeel te zijn van mooie, ontroerende, grappige, maar vooral ware verhalen. Ik hou enorm van internationaal werk, omdat het letterlijk grens - verbredend is. Via anderen leer je opnieuw naar je eigen wereld kijken, en soms te beseffen dat dingen misschien helemaal niet zo groot of belangrijk zijn als ze lijken binnen je eigen wereldje. Zo belandde ik afgelopen zomer op het Catalaans filmfestival, en dat was echt geweldig. Heel grappig, want ik versta de taal niet en wist niet wie er zogenaamd ‘belangrijk’ waren. Maar daardoor kwam ik heel spontaan en oprecht in fantastische gesprekken terecht. Even helemaal in een andere wereld duiken. Dat is ook precies wat ik zo bijzonder vind aan spelen: via de verhalen die je vertelt, mag je steeds opnieuw even in andere levens stappen, via de personages die je speelt. Dat is bijna als tijdreizen. Dat, samen met telkens nieuwe mensen op nieuwe plekken werken… Ja, dat hoop ik nog veel meer, groter en vaker te mogen blijven doen. Bibi van Lieshout Instagram: @bibivanlieshout Tekst: Bibi van Lieshout Foto's: Marijn Achten Bibi van Lieshout (she/her) is an actress and theatre maker. She studied at the Kings theateracademie in ’s-Hertogenbosch and graduated in 2020 from the theatre school RITCS in Brussels. Since then, she has worked with companies such as KVS, Theater Antigone, hetpaleis, and Théâtre L’Aria (Corsica). She has performed across Europe and in Congo. Inspired by themes such as queerness, history, and gender, she created the performance Paris Was a Woman, for which she won the Roel Verniers Prize. She is currently touring with the performance Under Your Spell, about the history of women and witchcraft. Is there a story that has supported you or stayed with you? My profession is storytelling. I once read that it’s not people who create stories, but that stories create people - and I think that’s true. Stories give language or imagery to something that lives hidden within us. They connect us and validate what we feel and experience. You are not alone. I enjoy making invisible stories visible. Because when something comes to light, it can heal, gain direction, and take on color. That sense of magic - revealing something that lies within yourself - is also present in the films, series, and books that have meant a lot to me. For example, I think I got my motorcycle license because I watched Kill Bill a lot as a child. That image of that boss lady, Uma Thurman, on her bike stayed in my subconscious as an association with total freedom and strength. You can hardly shape your own path without examples. You can’t be what you can’t see. We are shaped by the stories we are told and the scenarios we see around us in reality. That’s why representation is so important, and why as many different (queer) stories as possible should be told. Besides Kill Bill, Carol is another film that has meant a lot to me, my favorite. There isn’t a film I’ve seen as many times that continues to move me every time. It tells the story of a love between two women in the 1950s, a time when it was illegal to be queer (as it still unfortunately is in many countries today). They come from completely different classes, have a significant age gap, and live in a world where their relationship has no right to exist. Carol is one of the first films with a love story between two women that does not end in tragedy. That may sound absurd, but it’s true. How do you shape your life if all the stories you see - where you recognize yourself - end in misery or death? So thankfully, there was the stunning Carol. There’s a scene in the film that always deeply moves me. Carol must defend herself surrounded by lawyers. She risks losing custody of her daughter simply because of who she loves. Her lawyer argues how well conversion therapy is going and her “recovery.” Homosexuality is treated as a disease, something to be cured. In that scene, something deep is triggered in Carol when her lover’s name is mentioned. Instead of continuing to go along with that conservative, destructive narrative that denies her identity, she dares to speak out. She cannot do otherwise. Knowing the consequences, she says: “I wanted it. And I will not deny it.” With those words, she gives language to a truth that had been silenced. Those lines - brilliantly acted, courageous lines refusing to deny your own existence, your truth, your core, no matter what is at stake - have become deeply rooted in me. Cate Blanchett plays Carol. She can completely transform, taking on roles from Bob Dylan to Queen Elizabeth. There is always something deeply truthful in her acting. Last spring, my love and I saw her live in London in The Seagull by Chekhov. I have rarely seen such a powerful, funny, and moving live performance. To dare to share what lives inside you with an audience, truly great actors are magicians, because they make something invisible tangible. Another hero of mine is Pedro Almodóvar. In my first year at drama school in Brussels, a teacher saw a scene I had created. I played an older woman, with a big wig and a cigarette between my fingers. He told me to watch Todo sobre mi madre, because it would fit my “universe.” With that one tip, that one film, he gave me a piece of a new world. Everything resonated: how women are central in the film, the layered nature of their stories, the love relationship between a beautiful older actress and a younger one - in his films, actresses often play actresses - the joy of portraying storytellers. The trans characters in leading roles, their stories celebrated without being stereotyped. The elegance, the passion, the humor, the vitality, the colors - everything. Todo! The last film I want to mention is one I saw very recently: The Watermelon Woman. The film is as old as I am, from 1996, a Queer classic. Cheryl Dunye, the filmmaker, plays the lead role herself and rewrites through her film a Queer history she could not find: that of a Black lesbian woman from the 1930s. Many stories have not been preserved often as a result of inequality. Which stories do we consider worth passing on? And which disappear or are deliberately erased from history? Dunye is an example of a maker who rewrites the past with humor and love and brings it back into the light. I find that incredibly inspiring in a time when information sometimes disappears intentionally - to keep those in power in power, to sustain their patriarchal narrative. But those who search and dare to truly feel know that the truth is far richer than the scenarios we are sometimes told. What is the best lesson life has taught you? Over the past year, I’ve learned to constantly ask myself whether I’m operating from fear or from love. Sometimes something seems clearly driven by love, but secretly it’s fear wrapped in a beautiful ribbon. Daring to truly listen to that, no matter what is at stake, ultimately brings freedom. And another teacher once told me he couldn’t quite understand how my brain worked, because I hadn’t followed a traditional educational path. But he said I must preserve my curiosity at all costs. I believe that’s true - stay curious, and new stories will keep finding you. A sentence that inspires me deeply is one written by Rumi, the Persian poet:What you seek is seeking you. What dreams would you like to see realized? I would love to be part of even more beautiful, moving, funny, but above all truthful stories. I really enjoy international work, because it literally broadens your horizons. Through others, you learn to look at your own world differently - and sometimes realize that things may not be as big or important as they seem within your own bubble. Last summer, for example, I ended up at a Catalan film festival, and it was amazing. Funny thing is, I didn’t understand the language and didn’t know who was supposedly “important.” But that led to very spontaneous and genuine conversations. Completely stepping into another world for a while - that’s also what I find so special about acting. Through the stories you tell, you get to step into other lives again and again, through the characters you play. It’s almost like time travel. That, combined with working with new people in new places - I hope I can keep doing that more, on a bigger scale, and more often. Bibi van Lieshout Instagram: @bibivanlieshout Text: Bibi van Lieshout Pics: Marijn Achten
- Nyiragasigwa Hens
December 2021: na anderhalf jaar isolatie mogen we elkaar weer vaker zien en de gekleurde kerstverlichting in LGBTQ+-café Maurice & Dietrich doet geloven dat het nu écht goed komt. Ik sta er niet bij stil en wacht op mijn gast voor het eerste Cavalier Queer interview. Op dat moment kan ik onmogelijk voorspellen dat wat Nyira Hens zal vertellen, zal gelden voor heel wat storytellers die zullen volgen: “Misschien ben ik al mijn hele leven op zoek naar verwondering.” Verwondering tegen verheerlijking, voor verbinding. Nyira heeft van verbinding haar beroep gemaakt. Als community builder, theatermaker, bezieler van Rwanda en Zoveel Meer, Pride of Color, Happy Crappy Queer en Creative mother van Be Human, waar ze theater en workshops maakt rond identiteit. “Identiteit mag op de voorgrond staan. Het is een visitekaartje: je toont wie je bent en hoe anderen met jou in contact kunnen komen. Stel dat ik iemand ontmoet die slechthorend is en op meerdere vlakken blootgesteld wordt aan uitsluitingsmechanismen. Dan moet ik bijleren en ervoor zorgen dat die persoon de juiste benadering krijgt. Ik moet dan op zoek gaan naar de juiste tools om de ideale wereld te scheppen voor die identiteit.” Is er dan een ideale wereld voor elke identiteit? “Dat had gekund als een individu maar één enkele, herkenbare identiteit had, maar dat is niet het geval. Voor mij bestaat ieder individu uit verschillende identiteiten of kernen: je hebt een kern, maar daarin zit een nieuwe kern en daarrond zitten weer andere dingen. Alles is met elkaar verbonden tot een complex individu, dat aansluiting zoekt bij groepen met dezelfde kernen. Misschien zijn er op die manier wel verschillende ideale werelden voor elk individu.” “In de zoektocht naar connectie of een ideale wereld moeten we soms één facet van onszelf naar voren schuiven. Dat doen we bijvoorbeeld met Pride of Colour: we zetten blackness in de verf om het te vieren, maar ook als tegenwicht tegen het dominante witte gegeven dat we nu kennen. Idealiter zou dat niet nodig zijn: als er geen dominante norm was, zouden we geen tegenwicht moeten bieden. Dan zouden verschillende identiteiten in balans zijn.” Nyira kijkt van de kerstverlichting naar het mondmasker in haar rugzak. Misschien is dat contrast genoeg om haar te doen twijfelen: “Er zullen natuurlijk altijd minderheidsgroepen zijn. Kan alles wel in evenwicht zijn, en moeten we dat willen?” Misschien moeten we daarnaar streven, denk ik. Het gesprek met Nyira maakt mij hoopvol en een beetje naïef en ik vraag haar of onevenwicht een evolutie in gang kan zetten: als we disbalans opmerken, kunnen we bijleren, veranderen, vooruit gaan. “Ik wil altijd bijleren en er schuilt kracht in verandering, maar moeten we vooruit?” Nyira is hoopvol, maar naïef is ze allerminst. “We zijn altijd op zoek naar vooruitgang, maar ik vraag mij soms af of we ook niet naar binnen kunnen bewegen of naar iets wat breder is. We willen altijd vooruit en dingen achterlaten, maar misschien moeten we bepaalde dingen meenemen, waardoor alles groter of voller wordt.” Wie obsessief naar vooruitgang streeft, mist heel wat in het voorbijgaan. Dat geldt ook voor wie constant naar boven kijkt. “Iemand op een piëdestal plaatsen geeft een vertekend beeld van die persoon en je eigen situatie. Denk maar aan religies: je verheft iets boven jezelf, waardoor je een soort verantwoordelijkheid af- of overgeeft aan iemand. Daardoor verlies je soms de connectie met jezelf. Het is fijner om je leven te vullen met je eigen herinneringen en ervaringen. Je kan wel inspiratie halen uit wat verheven is, maar plaats dat op je eigen niveau.” “Ik heb het daar nooit mee gehad, met iets wat boven je staat, zoals in religie en idolatrie, maar ook in het piramidesysteem van de politiek. Politici zijn een clubje dat dingen beslist over een bevolking die beneden staat. Eigenlijk wil ik dat gelijk trekken: ik wil niemand verheven doen voelen en macht geven; tegelijk wil ik de verhevene overtuigen om zich niet vast te klampen aan de macht. Want wie op een voetstuk staat, kan helemaal niet bewegen: niet vooruit, niet naar binnen en niet naar iets wat voller is.” “In plaats van naar boven te kijken, wil ik rond me kijken. Dat leer ik van kinderen, voor wie en met wie ik theater maak. Ik vind het fascinerend dat de wereld er voor zo’n klein mensje anders uitziet. Alles is groot en lokt bewondering uit. Misschien ben ik wel al heel mijn leven op zoek naar de bewondering, om de bewondering in stand te houden. Of nee, verwondering.” “En dat leer ik van kinderen, van hun lichaamstaal, hun spontaneïteit, hun verbeelding. Ze leren me hoe je op een eerlijke manier kan reageren, en hoe die ongedwongen reactie fysiek en vocaal is. Zoals een stem die overslaat of een arm die iemand aanstoot wanneer je enthousiast bent. Dat doet me elke keer beseffen hoe geconditioneerd we worden wanneer we opgroeien.” “Die conditionering begint al snel. Ik merk dat bijvoorbeeld bij Boom Toudou , een Afrikaanse vertelling van het Westerse Assepoester . Ik vertel er over saka saka, dat van maniokbladeren gemaakt is. Ieder Afrikaans kind weet waarover ik het heb, maar de witte kinderen zijn volledig in de war. Nadien vertellen Afrikaanse kinderen trots dat hun grootmoeder dat ook klaarmaakt. En dan merk je dat ze dat deel van hun verhaal nooit eerder verteld hadden aan witte kinderen, omdat ze zichzelf al censureren. Dat doe je automatisch, zeker als kind. Je doet het vooral wanneer er niemand op je lijkt in een dominante omgeving. Ik spreek uit ervaring, als geadopteerd kind, wanneer ik zeg dat het willen aanpassen aan de meerderheid ook schadelijk kan zijn. Ik ben blij dat ik geadopteerd ben, maar ik moet me nu een hele nieuwe identiteit aanmeten omdat ik nu pas in contact kom met mijn volledige zelf.” Dus vertel je verhaal, over saka saka of spinazie, en kijk rond, naar binnen of naar iets wat voller is. Voor je je blindstaart op wat voor of boven je staat. Nyiragasigwa Hens is co-founder of @behumanvzw , @rwanda_en_zo_veel_meer , @pride_of_color and is a dramaturg currently working on a play about sisterhood : @us.k.now by @dalillahermans . On view @hetpaleis and @ntgent Instagram : nyiragasigwa_hens_ Tekst : Nele Janssens Foto : Marijn Achten
- Johanna M Pas
“Geef mij een woord voor wie ik ben dat niet van steen is, maar van was, dat ik kan kneden tot het past en dan opnieuw.” Als dichter, redacteur, vertaler, activist, vriend en uitbater van Kartonnen Dozen gaf Johanna Pas woorden aan een zoekende queer community. Met die kneedbare woorden zoeken we verder naar antwoorden op nieuwe vragen; of vragen die van vorm veranderen. Het is dertien maart 2022 en ik ontmoet Johanna in boekhandel Kartonnen Dozen. Zodra ze de winkel binnenstapt, vergeet ik mijn zenuwen: ik vergeet dat Johanna deze generatie queers een stem gaf, op politiek en literair vlak, en ontdooi door haar warme welkom en oprechte vragen. We nemen drie stoelen naar het koertje achter de winkel: één voor haar, één voor mij en één voor de tassen koffie, tussen ons in. “Kartonnen Dozen is de opvolger van ‘t Verschil, de eerste LGBTQIA+-boekhandel in de Benelux. Hoewel onze focus op queer literatuur is gebleven, is het profiel van de winkel en haar bezoekers door de jaren heen veranderd. Wat de mensen hier verbindt, is een soort openheid. Soms komen er mensen voor wie het bestaan van LGBTQIA+ geen vanzelfsprekendheid is en ik hoop dat ook zij zich hier meteen veilig voelen. Het zijn vaak zelf queers of ouders van jonge mensen die worstelen met hun genderidentiteit of seksuele geaardheid. Daarnaast zijn er ook de buurtbewoners, van wie ik hoop dat ze zich comfortabel voelen en een soort blik kunnen werpen op onze community of wat het betekent om queer te zijn. Ik hoop dat ook zij zich vrij voelen in wie ze zijn.” “Je zou je kunnen afvragen waarom die focus dan nog nodig is. Waarom is een label als LGBTQIA+ nog nodig, voor een winkel, een persoon of een community? Volgens mij helpt het tegen eenzaamheid. Door jezelf te benoemen vind je mensen met wie je overeenkomsten hebt of gewoon een klik hebt. Je hoeft niet exact hetzelfde te zijn als die mensen. Vergelijk het met een sportclub. Labelen is als zeggen: ‘Ik hou ontzettend van pingpong, ik ga op zoek naar mensen die ook van pingpong houden, en we starten samen een pingpongclub.’ Als je niet durft te zeggen dat je van pingpong houdt, ga je nooit andere mensen vinden die ook van pingpong houden en dat is ontzettend eenzaam.” Zo eenvoudig kan het zijn: terwijl er al jaren gedebatteerd wordt over labels als noodzakelijk vakje enerzijds of instrument voor essentialistische identiteitspolitiek anderzijds, toont Johanna de verbindende kracht van woorden. Met een simpel voorbeeld over pingpong. Haar kracht schuilt erin om grote dingen klein te maken, zodat ze minder intimiderend zijn. “Wie kracht heeft, hoort kracht te geven. Daarom hou ik van de Engelse term ‘empowerment’, wat suggereert dat je kracht doorgeeft. Dat is wat ik wil doen: ik wil krachtig zijn op een manier die inspireert en niet op een manier die vernietigt of onzeker maakt. Ik wil inspireren in dagelijkse interactie.” En dat doet ze, dagelijks, in verschillende hoedanigheden. “Soms voelt het alsof ik op professioneel vlak versnipperd ben. Als winkeluitbater ben ik een persoon die ter beschikking staat van andere mensen en die advies geeft; ik ben een soort personage: ik ben mijzelf, maar niet volledig, want dat zou uitputtend zijn. Zoals in elke job moet je een soort afbakening maken om te voorkomen dat je leegloopt. In mijn poëzie moet ik juist putten uit mezelf.” Professioneel versnipperd zoekt Johanna naar antwoorden. Die vindt ze in haar winkel, in boeken en gesprekken, maar ook in haar eigen poëzie, door en tijdens het schrijven. “Ik zal antwoorden blijven zoeken, want er zullen altijd vragen zijn. Wanneer we jong zijn, lijken onze vragen vaak een deel van onze identiteit te bepalen. Later blijken ze afhankelijk te zijn van je leeftijd en je sociale context. Dan kan de vraag van vorm veranderen. Denk maar aan vragen rond je eigen genderidentiteit. Als kind wist ik al dat ik zowel man als vrouw was. Ik ondervond het, koos mijn tweede naam als roepnaam – niet omdat die genderneutraal is, maar omdat ik vond dat die beter paste – en zo werd mijn genderidentiteit een evidentie… En toen werd het woord ‘non-binair’ geïntroduceerd. Er kwam een nieuwe generatie met andere antwoorden op de vragen die we stelden. Zo drongen zich nieuwe vragen op: hoe zou ik mezelf dan benoemen? Is dit een nieuw antwoord op een vraag die ik had? Of blijf ik bij mijn antwoord en concentreer ik me verder op andere dingen?” Soms moet je je focus verleggen. Van de ene vraag naar de andere, of van de ene strijd naar de andere. “Dat is vaak moeilijk: als je een beetje sociaal of ecologisch bewust bent, kan je overspoeld geraken. Je wil vechten voor een betere wereld, maar wat heeft dat voor zin als je blind wordt voor de schoonheid, luxe en mensen om je heen? Het is een balans zoeken tussen je terechte woede en dankbaarheid.” “Als jonge activist ging ik bijvoorbeeld naar zoveel mogelijk betogingen, maar op mijn dertigste was ik op. In de jaren die daarop volgden, leerde ik om me in te zetten op een manier die bij me past en die me niet leegzuigt. Als mensen me om raad vragen, moedig ik hen aan om hun kracht te vinden en die uit te stralen. Als je de hele tijd sterk probeert te zijn in iets wat je niet bent, gaat je kracht verloren.” Taal is Johanna’s kracht. Dat voel je in de poëzie die ze schrijft, de teksten die ze vertaalt, de boeken die ze uitgeeft en in de winkel ze uitbaat. Gaandeweg werd Johanna even iconisch als haar boekhandel. “Maar ik bén de winkel niet. De laatste jaren lijkt het alsof men de winkel en mij doet samenvallen. Ik ben gehecht aan deze plek, maar Kartonnen Dozen hoeft niet noodzakelijk hier te zijn. Ik hoop dat er een plek als Kartonnen Dozen kan blijven bestaan, een boekhandel én ontmoetingsplek waarin iedereen vrij is om te zijn wie die is, ook als ik er niet meer ben.” “Iemand hoort ooit mijn lied en zal het zingen”. Het zijn de laatste regels van ‘Van zeemeermin tot sirene’, de laatste cyclus van Johanna’s bundel De lelijke kleine zeemeermin (2014). Het zijn hoopvolle regels, maar uit de titel van de cyclus spreekt vooral kracht: een broze zeemeermin verandert in een krachtige sirene. In mythes zijn sirenes verwoestend, maar dit gedicht vertelt iets heel anders: het lied van deze sirene vernietigt niet, ze lokt geen schippers in de val, maar inspireert. Johanna, we hebben je lied gehoord en zingen het verder. Johanna M Pas - z(h)ij (1969 - 2023) is dichter, schrijver, vertalen en eigenaar van de oudste lgbtqia+ boekwinkel van de BeNeLux. Tekst: Nele Janssens Foto's: Marijn Achten
- Inke Gieghase
"Hoeveel stiltes worden permanent als we het systeem waaraan we zijn gewend blijven zien als efficiënt in plaats van een dreigement?" "I’m done with people turning into statistics. It’s way beyond 5 past 12. Awareness won’t cut it. Liberation and justice now. People need to take accountability. We need people to speak up, to show up. And not just on one rainbow day a year. It has to be sustainable. LGBTQIA+ people are not the problem. LGBTQIA+phobia is. Fight this sh*t because our lives depend on it. And we need to make this fight intersectional. I’m looking at both people from inside and outside the LGBTQIA+ community. The fight against LGBTQIA+phobia has to be anti-racist, anti-ableist, anti-sexist, anti-fatphobic, anti-xenophobic, anti-ageist, anti-islamophobic, anti any form of discrimination. Intersectionality is the only way out of this mess." Words by Inke Gieghase, spoken word artist, writer, educator and co-owner of @koevoet_gent Instagram : @inkegieghase Photo by Marijn Achten
- Biem D'hondt
“I’ve never really felt at home in the queer community, emphasising traits that don’t belong to me. But I understand the great power that comes from naming and identifying things. You can only fight for that which is categorised, specified and magnified, you can’t fight for subtleties. Yet I have a hard time with labels and 'models' of things, they feel untrue in their very core. In medieval times some believed that the dissociation of subject from object, of language from meaning, caused all the ills of the world. This constant fight, these ambiguities translate into paintings, dreamy landscapes with shadowy figures and sometimes our beautiful rainbow flag. I've painted 'hic sunt dracones' in 2021 (image 2) when our gay rights came under attack: “sometimes, it is not about guarding something of value that is important, but rather, being a valuable guard, so that when that thing comes along that needs guarding, there is no question.” - Quote by James A.Owen Words by painter and political scientist Biem D'hondt Instagram : @biemdhondt Photo by Marijn Achten taken at @designmuseumgent
- Ann De Koninck
The one with the kind eyes. We had a lovely time talking about life, values and our place(s) in society. Toni Morrison said, "we do language which may be the measure of life." Ann spoke of how we are all people, we aren't more or less. 'I long for a society that is more diverse, inclusive, more beautiful, open and broad where everyone gets seen. Therefore language is key, if we stay silent, nothing will change. It's important to speak up when you can, in big ways and in the smallest of ways. Don't let those moments pass.' Ann's message is one of love, as George Takei put it: "We should indeed calm in the face of difference, and live our lives in a state of inclusion and wonder at the diversity of humanity." She started with a plea for adding gender neutral pronouns in job applications and hopefully other areas will follow. Instagram : @dekonincka Text by Biem D'hondt Photo by Marijn Achten at @hotelcosmopolite
- Hannah Dekelver
#allyship (english below) NL : Hannah Dekelver nam me mee in haar hoofd door een wirwar aan gedachten met als overkoepelende droom de wens naar meer gelijkheid door diversiteit. In één adem verbindt ze discriminatie, seksisme en racisme aan de klimaatproblematiek en de remmende factor: de politiek. Die leert haar dat de wereld de jongeren niet hoort en liever niet ziet. Ze vindt het bemoedigend dat er anno 2022 al veel stappen ondernomen zijn voor een meer gelijke maatschappij, maar het is toch een strijd die nog steeds voortduurt. Het is interessant hoezeer ze zich bewust is van haar sociale positie, haar privileges - en dat andere mensen die niet hebben maar dat dat niet altijd zichtbaar is als je hun verhaal niet kent. Ze is net 16 en de tijd kan verdwijnen of ondraaglijk lang worden als je kwetsbaarheid toelaat, die van jou en die van een ander. Je zit met spiegels en scherven, delen van een geheel die niet helemaal bij elkaar passen, maar binnen die geometrie is haar strijd tegen onrechtvaardigheid zo belangrijk. EN : Hannah Dekelver took me inside her head through a jumble of thoughts with the overarching dream of the desire for greater equality through diversity. In the same breath she links discrimination, sexism and racism to the climate problem and the inhibiting factor: politics. It teaches her that the world does not hear young people. She is encouraged that many steps have already been taken in 2022 for a more equal society, but it is still a struggle that continues. It's interesting how aware she is of her social position, her privileges - and that other people don't have them, but that's not always apparent if you don't know their story. She just turned 16 and time can disappear or become unbearably long if you allow vulnerability, yours and someone else's. You're left with mirrors and shards, parts of a whole that don't fit together, but within that geometry her fight against injustice is so important. Instagram : @hannahhappy4 Text by Biem D'hondt Photo by Marijn Achten
- Angelica Spinardi
Last weekend I participated in an event by @matchbelgium , between the hustle and the bustle of an art expo upstairs, live shows and DJ's downstairs, food being served, so many people, so much variety, there was a kind word to be had from everyone there. There were queers and queer queers, people of colour, different nationalities, all kinds of languages, females, non-binary, males, transgender and some who don't quite know yet where they belong. My attention kept drawing to Angelica Spinardi. We were searching for connection, a careful dance we repeated several times and every step took us closer. As a person coming from Latin America, living in Brussels, working as a tattoo artist, painter and performer, she showed the value of rare places like this. She sees movement as an essential part of life, and creates with her whole body, performing on stage, almost dancing while painting her fluid artworks. We talked about contradictions, the burden and liberty of uniting behind a flag and how that flag should include as many minorities as possible. "It's important to be seen, to be heard, to have people listening, both as an artist feeling the audience and as part of an intersectional group. Visibility gives minorities a powerful voice. Although I'm an extravert person, I don't necessarily feel like I really belong anywhere." Listening to her made me wonder if belonging to nothing is perhaps not that different from belonging everywhere. In both cases you can look from the inside and the outside. You never quite see yourself as others see you. What we want to communicate is often much deeper, much more complex and subtle than the diluted words we use. After the performance Angelica said that she felt 'free to be', without the weight of others, no expectations, no need to be masculine or feminine, it was a cathartic experience, being able to create social meaning through art performance in a safe place. Instagram : @penseesauvage__ Text by Biem D'hondt Photo by Marijn Achten
- Roen Lommelen
Queer betekent letterlijk eigenaardig, en dat is een term die ik met liefde koester. Het heeft me nooit afgeschrikt om anders te zijn, omdat "anders” een relatief begrip is. Ik groeide op met het idee dat normaal al gek genoeg was en dat je maar beter kon meedeinen op de golven van de maatschappij. Maar wat is normaal? Wie is de maatschappij? Ik toch ook? Waarom zou je grijs of beige willen zijn als je ook kan stralen in technicolor? Loyaal zijn aan wie je bent, je hele kleurenwaaier accepteren en vieren lijkt mij een mooie betekenis voor queer. In een ideale wereld zonder schaamte, schuld of onzekerheden. Maar daar zijn we nog niet. Toen ik opgroeide had ik geen gay-vrienden. Ik exploreerde mijn seksualiteit via chatrooms en vluchtige ontmoetingen. Ik volgde de beat van mijn eigen drum en had daar ook geen problemen mee. Achteraf besef ik dat ik opgroeide in een geprivilegieerde bubbel. Ik kom van liefde, werd geaccepteerd, ik kweekte eigenliefde, sloot me af van toxische vooroordelen en bekeek het als hun probleem. Pas later ontdekte ik dat mijn verhaal niet hét verhaal is en dat mensen kampen met schaamte, veroordeling, aangeprate schuldgevoelens.. Een jongeman vroeg of ik homo was. Ik moest lachen om de directheid, en antwoordde dat ik inderdaad homo ben en gelukkig getrouwd. Iets in zijn blik veranderde. Zijn ogen begonnen te fonkelen en ik zag hem groeien : Ik heb ook een vriend! Hij was blij dat ik er ongegeneerd voor uit kwam. Hij kwam maar al te vaak mannen tegen die stiekem moesten zijn. Ik hoorde het enthousiasme in zijn stem, en kon alleen maar denken: Dit is community. Dit is waar het om draait. Herkend, en vooral erkend worden. De wereld is nog niet kleurrijk genoeg. We hebben de gewoonte om te labelen, te definiëren, om zo beter te begrijpen. Maar we begrijpen nog niet dat daar ook een keerzijde achter schuilt. Labels omvatten ook vooroordelen. We kunnen vijzen voorzien van een label, geen mensen. Dat is te zwart-wit en mensen zijn niet zwart-wit. Ik droom van een wereld waarin uit de kast komen niet meer nodig is. Waarin mensen zichzelf kunnen zijn zonder verantwoording te moeten afleggen. Ik droom van meer acceptatie, ik droom in technicolor. Instagram : @roenlommelen Tekst : Roen Lommelen Foto : Marijn Achten MUA Blonde Hair and Make-Up
- Erik Vanberghen
"A friend once called me jokingly 'Hippie Smurf' and I took offence back then, but nowadays I embrace it wholeheartedly." This is Erik who is the moving spirit of the lgbtqia+ parties of @allthelovers2000 and @secretloverantwerp The first time we met, he did the production management for @blonde_hairandmakeup and showed us around 14583 m² in 4.5 seconds, wearing a t-shirt that said 'hyperboy'. Erik doesn't live within a fixed framework and talks about how his life, work, love and parties are like building a puzzle, not knowing if it will fit and come together at the end of the day, but somehow it always does. I feel a strong connective force, a 'we come one' vibe emanating from him. "We’re always so able to project love and light into darkness, even though we have been suppressed since forever. Being queer means Freedom to be me and to express myself, unapologetically. To be able to be loved, and to love others equally. I don’t like how discrimination separates us into boxes. We all come from a mother, we all have blood and water in our bodies and we all love. Rather than focusing on our differences I want to focus on what connects us, and that is 'being human'. We should keep working on loving ourselves, flaws and all, and then project that inner love onto others." I wondered if he started @allthelovers2000 because of his 'Hippie Smurf, let’s come together' attitude, while 'God is a DJ, this is my church, this is where I heal my hurts' plays over and over in my mind. Instagram : @poprules83 Text by Biem D'hondt photo by Marijn Achten
- Gaea Schoeters
Gaea Schoeters neemt me meteen mee op een reis door ruimte en tijd, ze was dààr, in de nineties, op de barricades voor de holebigemeenschap, vechtend voor zichtbaarheid en bespreekbaarheid. Ze leunt naar voren, ik leun naar voren en haar woorden hechten me vast aan het web dat ze weeft, geleidelijk uitgesponnen patronen worden ontrafeld en we praten over de (on)veranderlijke geschiedenis. Over de kleine cirkels die de verborgen draaikolk maskeren, want vormen en bewegingen komen en gaan, maar hier is echt een onophoudelijke, onvermoeibare beweging nodig. "Eeuwenoude patronen verander je niet door evolutie; daarvoor heb je een revolutie nodig." Ze vocht mee voor anti-discriminatiewetten, het homohuwelijk, adoptie rechten, maar na elke overwinning gaat die drang om verder te strijden liggen en lijken we te vergeten dat we -altijd- een minderheid zullen zijn. Of dat elders nog steeds zijn. We worden deel van wat mainstream is, of dat denken we toch, onze visibiliteit vermindert, wat zorgt voor lagere maatschappelijke acceptatie. En alles begint weer van voor af aan. Het is geen onwrikbare orde waar we deel van uitmaken, alles wat we hebben moet herhaald en geperfectioneerd worden zodat we onze plaats kunnen opeisen in de dwingende kracht van de geschiedenis. Gaea bekijkt de wereld vanuit vele verschillende posities, ze onderzoekt, ze twijfelt, ze stelt vragen, ze gooit motorolie op vastgeroeste denkpatronen. Wanneer we spreken over de LGBTQIA+ vertegenwoordiging in film en televisie begrijp ik haar kritiek. "Een hoofdpersonage in de serie die van nature en onproblematisch lesbisch is en die ook veel andere interessante facetten heeft? Vaak wordt zo’n leven op een clichématige manier geportretteerd, diversiteit binnen queerness is helemaal ver te zoeken, een butch personage heeft vrijwel altijd mentale problemen, een tomboy moet uiteindelijk een jurk aan om zich 'heel' te voelen... Kortom: je mag als vrouw wel een relatie met een vrouw hebben, maar je als vrouw iets van mannelijkheid toe-eigenen, sociaal, intellectueel of uiterlijk, dat gaat te ver. Want dat tast de sekse-ongelijkheid aan waarop de wereldorde gebouwd is." Gaea Schoeters is auteur, dramaturg, journalist, biker en zoveel meer. Instagram : @gaeaschoeters Tekst : Biem D'hondt Foto : Marijn Achten
- Alexi De Greef
1. What does the queer community mean to you or what does being queer mean to you? I have been thinking about these questions for weeks now and still didn't find a satisfying answer :). My current conclusion is that I'm not sure what a 'queer community' is. Does this mean everyone who openly identifies as queer and is publicly visible? Or the people active in the 'organized' queer world, like in non profits, cafes, online platforms, events,...? For sake of not overthinking the question, I'm going to go with openly queer people. I'm approaching 'queer community' as a conceptual pocket of society that allows everyone who deviates from the heterosexual / cisgender norms to discover who they are without fear of mockery, discrimination, harrassment or having to defend themselves. I place a great deal of importance on representation. Partly because I didn't have any growing up myself, but mostly because it just is undeniably important. You can't be what you don't see. When I discovered that I was bisexual I was 14. I lived in a very small village and it was the year 2000. I knew I was bi, but didn't have any resources, references or role models. My only 'community' was the lesbian chat on chat.to.be . During my entire highschool period there was 1 gay boy and 1 lesbian girl. Not in reality, ofcourse. There were about 500 kids at my highschool so there definitely were more, including yours truly. But 2 out of 500 were out of the closet. 2/500 when statistically speaking you'd expect more like 50/500. That should tell you just how difficult it was to be openly LGBTQI+ in my village. I came out a year later (to a select few) and got less than encouraging reactions. My fears and hesitations turned out to be justified, so I crawled back into the closet. I remember trying to shrug the whole thing off and ‘move on’. The butterflies and homecoming I felt when I kissed a girl for the first time as a part of a game of truth or dare I told only my diary. That was my little secret. Until I was 18 and went to film school in Brussels. I started seeing a boy and came out to him after about a year of being together. We talked for hours and hours that night. Well, "talked"... I poured out my heart and looked for the words through my tears. He listened and comforted me. Apart from him there were a handful of other straight people who were supportive and didn't try to talk me out of it. But that 'queer community' remained a distant fairytale. Slowly I discovered my bisexual orientation. Mostly in silence and by myself. Fast forward to my coming to Ghent aged 23. It is here that I found my voice. I came out as bisexual with a Bang! I started meeting more LGBTQI+ people and even got a job at an LGBTQI+ organization. At this point I also knew I wasn't cisgender, but didn't say anything to anyone. Not even to the lovely people in my queer circle. It felt like the bi thing needed to exist out there for a while before i could add another layer of queerness. In retrospect I think I must've learned from my coming out journey as bisexual, that I had to discover these things on my own, independently. So coming out as non-binary went more or less in the same way: slowly, cautiously, and with a lot of introspection. Around 25 I came out as non-binary. Aged 30 I officially changed my name. Thanks to my place of employment and the people I surrounded myself with, this was never an issue. I was so much part of 'the queer community' that I didn't even see I was in it. I went from the shadows to the spotlights with a violent passion. Full of energy from feeling suppressed by society's expectations for an entire decade, I became visible and decided to dedicate my life to making the world a more queer friendly place. In whichever way I felt capable. Over the years and with a bunch of ups and downs I grew more and more comfortable with who I am. I personally don't care which pronouns people use for me anymore and brush being misgendered off like it's a speck of dust landing on my shoulder. At this point I just *am* queer. It's just as much part of me as the fact that I have brown-green eyes or size 41,5 shoes. It's a take it or leave it situation. 2. What would you like to change (in society, sports, for yourself or whatever goes through your mind) and how would you change it? I am a powerlifter and founder of Zacht Beton, a strength training PT studio that aims to make strength sports more accessible to everyone. For a few months now, Zacht Beton has been an official club at the powerlifting and weightlifting federation of Flanders (VGPF). Safe to say that my life is deeply embedded in the world of sports. Gender and (organized) sports aren't the best friends though. It's hard to think of a topic that creates more polarization in my life. Even when I worked for LGBTQI+ organizations we often called sports 'too complicated' to vocalize a firm statement about. The world of sports seems to put a magnifying glass to gender norms and bombard it as its primary source of division. Gender norms in society can be circumvented. You can buy your son a barbie doll if he prefers to play with a doll over a monster truck. In contrast, it is not as easy to conquer these binary gender norms when they are the foundation of your construct. No matter where you look -with some exceptions like roller derby and quidditch- male / female divisions are the first thing you face. In a way it's understandable. We prefer to simplify things into an easily digestible binary and there are a lot of anatomical, hormonal and chromosomal differences between (cis)man and (cis)woman that makes this binary division seem logical. Wouldn't it be easy if society was neatly divided into male / female, with all the physiological attributes that are associated with those boxes? Unfortunately for the binary minded, the world is a beautifully diverse tapestry of variations to this male / female binary. Not just in anatomical, hormonal, genital, chromosomal ways, but in ways of gender identity as well. To divide sports into a neat binary is to choose to ignore the diverse reality we live in. Binary division excludes entire groups of people in society. This is a fact. As a non-binary and competitive powerlifter I am pretty directly affected by this. I compete in the female division and register as 'F' for my insurance. As things stand however, I'm alright with this. My physiology is 'female'. I have an estrogen dominant body, XX chromosomes as far as I’m aware, and I’m not on any hormones. I wouldn't stand a chance in the male division, nor would I want to be there. As things stand -by which I mean the binary female / male basis upon which sports are built- I wouldn't want it any other way. The first few years I struggled with this, but I’ve found a way to shelf these feelings out of love for my sports. In a way I am lucky to be able to do this. There are trans and intersex people out there who are inadvertedly banned from practising the sports they love. Trans people who go through medical transition are straight up excluded from competing. And not just in elite competition. Very often this exclusion happens with kids and adults practicing sports on an amateur level. In several states in the US there are state laws prohibiting trans kids from participating altogether. This is outrageous and 100% fueled by transphobia, despite the 'rationalizations' often given. Elite trans athletes have to meet very strict WADA (World Anti Doping Agency) rules before they get the green light to compete. These rules don’t cut it for many though, and as a consequence trans athletes who dare to follow their dreams are faced with horrendous hatred. Intersex people with variations in hormones, chromosomes and sex characteristics face the same exclusion. This affects not only trans, non binary or interesex people but all of us, since now girls who are deemed to be more 'masculine looking' or manage to reach unseen levels in their sports are forced to undergo intrusive testing, violating not only their right to privacy but their dignity and sense of self as well. If we take a step back, remove transphobia from the equation and look at this from an objective standpoint, we’d have to conclude that if divisions don’t reflect reality, they need to be revised and altered. Back to the drawing board! However, this is such a huge task that it could not be done in a few years. And in bridging this period until everyone is treated equally and fairly, I don’t see any other option than to include everyone. Trans, intersex, elite, amateur and novice alike. Note: some voices have gone up to create a separate division for trans people, drawing a parallel to the paralympics. However, there are some big issues with this idea they seem to miss. There would be hardly any participants in this category since exclusion of sports starts on a local level. Also, treating trans and intersex people as a separate category also further 'others' them and removes them from regular competition. This entire idea sounds like a 'let's group the weirdos and toss them aside so the real athletes can do their thing'. Frankly, it's disgusting and segregationist. Other issues are to be mentioned, like lack of attention and therefore sponsorship. There is however, in my mind, inspiration to be gathered from the way the paralympics organize their (competitive) categorization. This is based on physical characteristics and ability, not gender or sex. What this would look like in practice I don’t know, but I strongly feel like this is worth investigating. What offends me maybe most about trans exclusion from elite sports is the message it sends to trans kids out there. They are -in a very real sense- told they are not welcome. That there is no space for them and they will face hatred if they walk into their local sports club. There is almost no bigger deterrence from participating in anything than this. Add this to the lack of openly trans inclusive policies in local gyms and sports clubs, the prevalence of homophobic and transphobic jokes and slurs, and you end up with an impossible uphill battle for a trans kid to start their journey. Practicing sports should be empowering, strengthening, inclusive. It shouldn't be such a fight for anyone to take even the first steps into any type of sport. If you want to keep sports fair and honest, like so many anti-trans voices out there claim, you welcome trans and intersex people - both in amateur and elite sports. Banning someone from participation is as far removed from the olympic mindset as can be. Instagram : @alexi_beton and @zacht_beton Text by Alexi De Greef, founder of Zacht Beton, powerlifter, PA and advocate for inclusive power training. Photo by Marijn Achten











